"Алтын минбар" кинофестивалендә "Мисыр киносы көне", "Гарәп киносы көне" һәм экзотик кино

Татарстан башкаласы ислам дөньясының мәдәни башкаласы дип саналган елда "Алтын минбар" XXII Казан халыкара кинофестивале 2026 елның 4-8 сентябрендә узачак. Быелгы халыкара мәдәни чаралар сериясендә "Алтын минбар" фестивале кысаларында ислам дөньясы фильмнарын күрсәтү буенча конкурстан тыш программалар аерым урын алып тора.

Мәсәлән, башкаланың "Мир" кинотеатрында "Гарәп киносы көне" һәм "Мисыр киносы көне" узачак.

"Мәскәү - Каһирә" («Москва – Каир») фильмы Мисыр киносының ачылышы булачак. 60 ел эчендә Россия һәм Мисыр кинематографистларының беренче уртак проектын режиссер Халед Махран төшерде. 1993 елларга нигезләнгән. Дүрт максатчан биюче кризис хәлендә калган Россиядән контракт буенча кояшлы Мисырга китә. Картина чит илдәге чынбарлыкның катлаулы язмышы турында сөйли. Режиссер әйтүенчә, проект шулкадәр уңышлы булган ки, фильмның икенче өлеше идеясе һәм картинаны сериалга үзгәртеп кору планнары бар.

Ә режиссер Шериф Эльбендариның "Эссе җәйләремне җиңеләйт" («Высуши мое жаркое лето») картинасында таксида ике ялгыз бергә очраша. Хәлсезләнгән Шавки исемле бер карт, яман шеш авыруыннан үлүче һәм соңгы теләге беренче тапкыр кияүгә чыгу мөмкинлеген күргән шат күңелле кыз Доаа. Алар икесе дә үзләренчә җәмгыятьтән ваз кичкән. Аларның шәһәр буйлап сәяхәте ниндидер өмет чаткысы тудыра.

Башка төрле бер очрашуны үзенең "Көн ахыры" («Уходящий день») фильмында режиссер Раша Шахин күрсәтә. Сюжет буенча сугыш хатын-кызның бөтен тормышын үзгәртә һәм аны дөньядан ләззәт эзләүче ир-ат белән очрашырга мәҗбүр итә. Аларның тиз һәм кинәт аралашулары рухи якынлыкка һәм кеше белән бергә булу ихтыяҗлары шәһәрнең авыр чынбарлыгына кире кайтырга туры килгәнче үк ачыклана.

Режиссер Йосыф Нуманның "Бу минем төн" («Это моя ночь») фильмы герое җитди кыенлыклар белән очраша. Әнисе даун синдромлы улы белән көнен өйдән читтә үткәрергә карар итә. Ул Каһирәнең абруйлы районына туңдырма алырга китә, ләкин каршылыклар белән очраша. Хатын-кыз үзенә дә, улына да бәхетле мизгелләр бирү өчен кыю көрәш алып бара.

Шади Фуадның "Хәбиб" («Хабиб») фильмы героена да җиңел түгел. Олы яшьтәге чәчтарашның гадәтләре һәм стиле 1960 еллар ахырында калган кебек. Аңа хатынын бәхетле итәргә тырышу өчен гадәти тормыш юлыннан чигенергә туры киләчәк.

"Алтын минбар" кинофестиваленең "Гарәп киносы көнендә" 5 картина карарга мөмкин булачак.

Алжир режиссеры Мәлик ибн Исмәгыйль үзенең Франция, Швейцария, Согуд Гарәбстаны һәм Бельгия кинематографистлары белән берлектә "Шул гарәп" («Тот самый араб») фильмында Харунның журналист Камел белән очрашуы турында сөйли, аңа 1942 елдагы искиткеч хикәя бәян ителә. Карт әйтүенчә, Альбер Камюның иң танылган романнарының берсе “Чит” («Посторонний») әсәрендәге төп герое үтергән гарәпнең үз абыйсы булуын әйтә. Ә шул исемсез гарәпнең исеме чынлыкта Мусса булган.

Режиссер Мәҗит Әл-Хатыйбның "Нуль көне" («Нулевой день») сүрия картинасында сугыш вакытында үз баласын яклау өчен бар нәрсәгә әзер ана хикәясе ята. Сугыш темасына Алжир режиссеры Абдалла әл-Хатыйб та мөрәҗәгать итә. Аның "Камалыш елъязмасы" («Хроника осады») фильмы билгесез сугыш зонасында камалышта калган гади халык тормышы турында сөйли. Сюжет күптән түгел Газзә секторын камап алу һәм Дамаскта Ярмук фәләстин качаклары лагерен камап алган вакыйгаларга, режиссерның шәхси авыр тәҗрибәсенә нигезләнә.

Тунистан Хәбиб Мистериның "WED" фильмы каһарманы да көчлелек ихтыярын һәм бигрәк тә рухи сынауны үтәргә тиеш. Режиссер коррупциягә баткан дөньяны һәм системага каршы көрәшкә тартылган Хәлил исемле журналистны күрсәтә. Шул вакытта аның моңа кадәр булмаган тормыш кыйммәтләре сынала.

"Алтын минбар" кинофестиваленең сайлап алу комиссиясе әгъзасы, Сүрия актеры, продюсеры һәм режиссеры Әл-Муханнад Кальсум билгеләп үткәнчә, бу конкурстан тыш программаларның фильмнары аларда шәфкатьлелек һәм чисталык турында гуманистик хикәяләр күрсәтелгәнгә сайланган. Алар Россия һәм ислам дөньясының уртак кыйммәтләрен чагылдыра, фестивальнең географиясен киңәйтә.

"Алтын минбар" XXII Казан халыкара кинофестиваленең Казан тамашачылары беренче тапкыр Бруней солтанлыгы киносы белән таныша алачак. Көньяк-Көнчыгыш Азиядә бу кечкенә дәүләт Калимантан утравында урнашкан, аның халкы ярты миллион кеше, күбесенчә ислам динен тотучылар. Бруней-Даруссалам университетының яшь режиссерларының биш фильмы фестивальнең конкурстан тыш программаларында күрсәтеләчәк.

"Алтын минбар" кинофестиваленең башкарма директоры Миләүшә Айтуганова әйтүенчә, бу фильмнарны тәкъдим итү идеясе Бруней-Даруссалам университетының сәнгать һәм социаль фәннәр факультетының өлкән доценты һәм координаторы Юн Лю белән барлыкка килгән, ул безнең фестивальнең югары дәрәҗәсен һәм кинематографик дөньяда абруен белә.

Бу кыска метражлы фильмнар инде төрле халыкара мәйданчыкларда күрсәтелде. Мәсәлән, режиссерлар Хәнис Хәшим, Иззуддин Җали, Рәхим Софри һәм Азман Фонтанильяның "Бунга"сы Австралиядә узган Flickerfest 2020 халыкара кыска метражлы кино фестивалендә иң яхшы унлыкка керә. Фильм әтисе ягыннан булган эмоциональ битарафлыктан интегүче мәктәп укучысы турында сөйли. Ләкин аның истәлекләре белән бәйле очраклы рәвештә табылган әйбер әкренләп аңа иске һәм яңа гаилә белән дә мөнәсәбәтләрне яхшыртырга ярдәм итә.

"Бер адым алда" («На шаг впереди») фильмы режиссеры Бруней чынбарлыгында мәрхәмәткә, кешелеклеккә һәм игелекнең көндәлек күренешләренә басым ясый. Фильм ятим кызның тәэсирле хикәясен һәм университет шәһәрчегендә аның билгеләнеп куелган көндәлек тормышын сөйли. Үз юлында ул төрле кешеләр белән аралаша. Бу очрашулар кайгырту һәм инклюзивлык атмосферасын чагылдыра, ә тирә-юньдәгеләр чыннан да якын кешеләргә - бер зур гаиләгә әверелә.

Сахира Бинти Сухайриның "Елмай, Нур, елмай" («Улыбнись, Нур, улыбнись») фильмы 2024 елда 7-нче PRISM UBD кыска метражлы кино фестивалендә "Иң яхшы кыска метражлы уен фильмы" номинациясенә тәкъдим ителә. Тарих яшь кызның көндәлек тормышын яздыручы видеодневникларга корыла; аларда ул көннең якты мизгелләрен төшерергә һәм авыр хакыйкатьне яшерү өчен ярдәм сүзләре белән үзен дәртләндерергә тырыша.

Шулай ук Казан тамашачысына Дизайн һәм креатив индустрияләр программасы буенча белем алучы һәм сценарий осталыгын, режиссура һәм цифрлы "сторителлинг", шул исәптән кинода ясалма фәһемне куллануны өйрәнүче Бруней-Даруссалам университетының яшь режиссерлары иҗат иткән "Булган кебек" («Кажущееся») (Serupa) һәм "Сеанс" (Seance) фильмнары күрсәтеләчәк.

Бруней солтанлыгының яшьләр киносы - бу гаҗәеп ил мәдәнияте белән танышу өчен тагын бер мөмкинлек. Ә "Алтын минбар" Казан халыкара кинофестиваленең конкурстан тыш яңа программасы "Мәдәниятләр диалогы аша - диалог культурасына" дигән шигарен раслый.